close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • INFORMACJA DLA OBYWATELI UE

  •  

      
     

    PRZYJAZD DO POLSKI

    Z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiła zmiana zasad wjazdu i pobytu na terytorium Polski obywateli UE oraz członków ich rodzin. Od 1 maja 2004 weszły w życie stosowne regulacje unijne oraz uwzględniająca te regulacje ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP (Dz. U. Nr 141, poz. 1180 oraz z 2003 r. Nr 128, poz. 1175).

    Ww. ustawa ma zastosowanie nie tylko do obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin, ale również do obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które nie należą do UE, ale na podstawie umów zawartych z UE korzystają ze swobody przepływu osób (co dotyczy Norwegii, Islandii, Lichtensteinu i Szwajcarii) i członków ich rodzin (małżonków, dzieci lub osób poniżej 21 lat, pozostających pod ich opieką prawną, krewnych i powinowatych w linii prostej, pozostających na utrzymaniu lub prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (Pojęcie członka rodziny zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP.)

    Do przekroczenia granicy RP przez obywatela kraju UE niezbędne jest posiadanie ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu, pozwalającego stwierdzić tożsamość i obywatelstwo. Członek rodziny nie będący obywatelem Unii może wjechać na terytorium RP na podstawie ważnego dokumentu podróży oraz wizy, o ile jest wymagana.

    Odmowa wjazdu obywateli UE na terytorium RP może nastąpić tylko ze względu na konieczność ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Przed dniem 1 maja 2004 r., z wykazu cudzoziemców, których pobyt jest na terytorium Polski niepożądany, zostały wykreślone dane osobowe obywateli UE, wobec których nie zachodzą ww. negatywne okoliczności.

    POBYT DŁUŻSZY NIŻ 3 MIESIĄCE. LEGALIZACJA POBYTU

    W przypadku zamiaru pozostania w Polsce dłużej niż 3 miesiące konieczne jest uzyskanie zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy. Wymóg ten nie dotyczy osób wykonujących pracę, wolny zawód lub prowadzących działalność gospodarczą na terytorium RP, zachowujących miejsce stałego pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego UE, do którego powracają co najmniej raz w tygodniu.

    W wyniku procedury udzielenia zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy, osoba z obywatelstwem kraju członkowskiego UE otrzymuje kartę pobytu obywatela UE, zaś członek rodziny nie będący obywatelem Unii - dokument pobytu. Za wydanie tych dokumentów pobierana jest opłata 30 zł.

    Decyzje w sprawach zezwoleń, a także karty pobytu obywatela UE i dokumentu pobytu (również w sprawach przedłużania i cofnięcia) wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamierzonego pobytu obywatela Unii na terytorium RP. Organem odwoławczym jest Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.

    Zezwolenie na pobyt jest wydawane obywatelowi Unii Europejskiej, jeżeli:

    • zamierza wykonywać lub wykonuje pracę, wolny zawód lub zamierza prowadzić albo prowadzi działalność gospodarczą na terytorium RP przez okres przekraczający 12 miesięcy lub
    • posiada ubezpieczenie zdrowotne i środki wystarczające do pokrycia kosztów pobytu bez potrzeby korzystania z pomocy społecznej.

    (Szczegółowe omówienie przesłanek wystarczających do udzielenia obywatelowi UE zezwolenia na pobyt są zawarte w art. 5 Ustawy o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP).

    Zezwolenie na pobyt jest udzielane na 5 lat i przedłużane na kolejne 5-letnie okresy. Jeżeli obywatel Unii przebywa na terytorium RP w związku z wykonywaniem pracy i w dniu złożenia wniosku o pierwsze przedłużenie zezwolenia na pobyt pozostaje bez pracy z przyczyn przez siebie nie zawinionych, jednak nie dłużej niż 12 miesięcy, zezwolenie na pobyt przedłuża się na okres 12 miesięcy.

    Zezwolenie na pobyt czasowy jest udzielane obywatelowi Unii, który posiada ubezpieczenie zdrowotne oraz środki wystarczające do pokrycia kosztów pobytu bez potrzeby korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, i na terytorium RP:

    • podejmuje studia - zezwolenie na 1 rok i przedłużane na kolejne okresy roczne do dnia ukończenia studiów,
    • zamierza wykonywać albo wykonuje pracę, wolny zawód lub zamierza prowadzić albo prowadzi działalność gospodarczą na terytorium RP przez okres 3 do 12 miesięcy - na okres wykonywania pracy,
    • poszukuje pracy - na 6 miesięcy.

    Zezwolenie na pobyt oraz na pobyt czasowy udzielone obywatelowi Unii obejmuje członka jego rodziny (w przypadku studentów nie dotyczy krewnych i powinowatych).

    Karta pobytu obywatela UE i dokument pobytu podlegają wymianie w przypadku zmiany danych wpisanych do dokumentu, zmiany wyglądu utrudniającego ustalenie tożsamości, uszkodzenia lub utraty. W przypadku nabycia obywatelstwa polskiego lub cofnięcia zezwolenia należy niezwłocznie zwrócić posiadaną kartę pobytu obywatela UE lub dokument pobytu.

    Obywatelowi Unii i członkowi jego rodziny można odmówić udzielenia zezwoleń wyłącznie ze względu na konieczność ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia publicznego oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Dotyczy to również przedłużania tych zezwoleń, z tym, że odmowa ich przedłużenia nie będzie mogła nastąpić ze względu na konieczność ochrony zdrowia publicznego. Decyzja zawiera termin opuszczenia Polski, nie krótszy niż:

    • 15 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia stała się ostateczna,
    • 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie przedłużenia lub cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna.

    Jeżeli wniosek o udzielenie lub przedłużenie zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy obejmuje członka rodziny, obywatel Unii jest zobowiązany dołączyć do wniosku:

    • dokumenty potwierdzające zawarcie małżeństwa, istnienie stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa z członkiem rodziny,
    • dokument potwierdzający fakt pozostawania członka rodziny na jego utrzymaniu lub prowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego w kraju pochodzenia lub państwie, z którego przybył (nie stosuje się do małżonka obywatela Unii, który nie pozostaje na jego utrzymaniu),
    • pisemna zgodę objętego wnioskiem członka rodziny, który ukończył 16 lat.

    Dokumenty dołączone do wniosków, wystawione przez obce władze lub instytucje, powinny być przetłumaczone na język polski przez uprawnionego tłumacza.

    Obywatel Unii lub członek rodziny może zostać wydalony z terytorium RP wyłącznie ze względu na konieczność ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa cofnięcie zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy.

    Zezwolenia wydane na czas oznaczony i karty pobytu wydane obywatelom UE oraz członkom ich rodzin (również, nie będącym obywatelami UE) na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o cudzoziemcach zachowują ważność.

    W celu dokonania zameldowania się na pobyt stały lub czasowy należy zwrócić się Urzędu Gminy, właściwego ze względu na miejsce pobytu. Obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub członek jego rodziny zgłasza dane osobowe oraz przedstawia kartę pobytu, dokument pobytu lub zezwolenie na pobyt.

    Cudzoziemcom zameldowanym na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące oraz cudzoziemcom, którzy podlegają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu, nadaje się numer PESEL.

     PODJĘCIE PRACY I UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE

    Od 1 maja 2004 roku obywatele krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz członkowie ich rodzin zostaną zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jako warunku dostępu do rynku pracy. Ewentualne uregulowania przejściowe, które może wprowadzić Polska dotyczyć mogą wyłącznie pracobiorców.

    Zgodnie z normami unijnymi ubiegając się o pracę w Polsce będą mieli taką samą pozycję jak obywatele RP. W zakresie dostępu do rynku pracy pierwszeństwo przed pracownikami z krajów trzecich mają pracownicy z państw członkowskich. Niektóre stanowiska w sektorze publicznym mogą być zarezerwowane dla obywateli polskich.

    Począwszy od daty przystąpienie Polski do UE będzie stosowana wspólnotowa koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego dla osób migrujących w obrębie Wspólnoty (rozporządzenie 1408/71 i 574/72). Dzięki temu pracownicy w Polsce nie utracą żadnych składek i zostaną objęci polskim systemem ubezpieczeń społecznych. Okresy ubezpieczenia i zatrudnienia w jakimkolwiek kraju UE będą brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń, np. z tytułu emerytury lub zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych będzie przyznawany zgodnie z przepisami krajowymi; w przypadku Polski - na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Z 2003 r, Nr 58, poz. 514 ze zm.).

    Obywatele innego państwa członkowskiego UE, uprawnieni do pobierania emerytur i rent, a zamieszkujący w Polsce, będą mieli możliwość odbioru świadczenia w kraju zamieszkania.

    KUPNO NIERUCHOMOŚCI.

    Zgodnie z Traktatem akcesyjnym z dnia 16 kwietnia 2003 roku Polska, w odniesieniu do nabywania "drugich domów" przez okres 5 lat, zaś w kwestii nabywania nieruchomości rolnych i leśnych przez 12 lat, ma prawo stosować zasady przewidziane w Ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. z 1996 r. Nr 54, poz. 245 z późn. zm.).

    W okresie przejściowym będą wydawane zezwolenia na nabywanie nieruchomości. Kryteria stosowane przy ich udzielaniu nie będą różnicowały obywateli państw członkowskich zamieszkałych w Polsce.

    Warunkiem nabycia nieruchomości w Polsce przez obywatela UE - osobę fizyczną, jest uzyskanie zezwolenia na nabycie nieruchomości, które wydaje z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - Dyrektor Departamentu Zezwoleń i Koncesji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, również za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    W postępowaniu związanym z nabyciem nieruchomości stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zezwolenie wydawane jest w formie decyzji administracyjnej na podstawie złożonego wniosku.

    Wniosek (wraz z załącznikami) oraz wszystkie dokumenty kierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w toku postępowania administracyjnego, należy składać w języku polskim. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców trwa około 2 miesięcy.

    Szczegółowe informacje dotyczące warunków nabywania nieruchomości przez cudzoziemców w Polsce (również w wersji anglojęzycznej) zamieszczone są na stronie internetowej MSWiA (BULLETIN for real persons applying for a permit to acquire real estate in Poland issued by the Minister of Internal Affairs and Administration,
    http://www.mswia.gov.pl.

    LECZENIE

    Od 1 maja 2004 roku obywatele państw członkowskich UE oraz EOG, jak również członkowie ich rodzin, będą mogli ubezpieczać się w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ).

    Osoby przyjeżdżające do Polski turystycznie mogą w nagłych przypadkach korzystać z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia posiadanego w kraju stałego zamieszkania. Konieczne jest przedstawienie druku E-111 poświadczonego przed wyjazdem do Polski przez właściwe instytucje krajowe. Druk E-112 wraz ze zgodą ubezpieczyciela uprawnia do przyjazdu do Polski w celu podjęcia leczenia w sytuacjach innych niż nagłe. Studenci z krajów Unii Europejskiej mogą korzystać ze wszystkich usług medycznych na podstawie druku E-128.

    Osoby uprawnione do świadczeń emerytalnych i rent mają prawo do wszystkich świadczeń koniecznych w czasie ich pobytu w Polsce. Fakt bycia emerytem lub rencistą potwierdza druk E-121.

    Obywatel Unii wykonujący w Polsce legalną pracę lub prowadzący działalność gospodarczą będzie mógł (wraz z członkami rodziny) ubezpieczyć się w NFZ, nawet jeśli on sam i członkowie jego rodziny nie będą zamieszkiwali w Polsce (ubezpieczenie zgodnie z zasadą miejsca wykonywania pracy). Obowiązuje następująca procedura:

    • członków najbliższej rodziny, zamieszkujących w Polsce, należy zgłosić do ubezpieczenia na druku E-106,
    • osoby mieszkające i pracujące Polsce, wyjeżdżające do innego kraju UE (np. turystycznie) są uprawnione do świadczeń medycznych za okazaniem druku E-111 poświadczonego przez NFZ,
    • jeżeli najbliższa rodzina zamieszkuje w innym kraju UE, jest uprawniona do korzystania w tym kraju ze świadczeń na podstawie druku E-109, poświadczonego przez NFZ i zgłoszonego w odpowiednim urzędzie tego kraju,
    • osoby mieszkające za granicą, a pracujące i opłacające składki ubezpieczenia w Polsce (np. pracownicy przygraniczni) oraz członkowie ich najbliższej rodziny mają prawo do opieki zdrowotnej w obu krajach; w takim przypadku dla otrzymania bezpłatnej pomocy medycznej w innym kraju Unii konieczne jest uzyskanie w Polsce zaświadczenia na druku E-106 oraz zarejestrowanie go w odpowiednim urzędzie kraju zamieszkania. Dzieci takich pracowników są ubezpieczone i korzystają z pomocy lekarskiej w kraju, w którym mieszkają. W Polsce mają zapewnione świadczenia zdrowotne tylko w nagłych przypadkach (jak turyści).

    Obywatele UE, delegowani do pracy w Polsce, powinni dysponować drukiem E-101, potwierdzającym fakt posiadania ubezpieczania i zwalniającym z opłacania składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Osoby zatrudnione w Polsce na podstawie umowy o dzieło są uprawnione do korzystania ze świadczeń medycznych na podstawie druku E-128.

    Osoby zarejestrowane w urzędach pracy w państwie członkowskim UE jako bezrobotni, objęte ubezpieczeniem zdrowotnym i poszukujące w Polsce zatrudnienia, mają prawo do korzystania z opieki medycznej w Polsce. Poświadcza to formularz E-119. Warunkiem jest upłynięcie minimum 4 tygodni od zarejestrowania się w urzędzie pracy. Prawo do opieki medycznej z tytułu poszukiwania pracy poza krajem stałego zamieszkania przysługuje tylko przez 3 miesiące.

    STUDENCI I UZNANIE DYPLOMU

    Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej będą mieli możliwość przyjazdu do Polski na studia, prowadzenia badań naukowych i uczestniczenia w szkoleniach na identycznych zasadach jak obywatele polscy. Przed przyjazdem nie muszą uzyskiwać wizy studenckiej. Po podjęciu studiów konieczne jest natomiast zalegalizowanie pobytu - należy złożyć w najbliższym urzędzie wojewódzkim wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt. Zezwolenie dla osób studiujących jest wydawane na okres 1 roku i przedłużane na kolejne lata studiów (do momentu ukończenia studiów). Należy załączyć dokumenty poświadczające fakt bycia studentem (zaświadczenie z uczelni), posiadać ważne ubezpieczenie zdrowotne oraz wystarczające środki finansowe. Uzyskane zezwolenie na pobyt daje jednocześnie prawo do poszukiwania i podjęcia pracy. Zezwolenia na pobyt i możliwość pojęcia pracy dotyczy również najbliższej rodziny - małżonka oraz dzieci.

    Zgodnie z dwustronnymi i wielostronnymi umowami o uznawalności wykształcenia, dokumenty dające prawo do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe (odpowiednik polskiej matury) w kraju w którym zostały wydane, powinny być automatycznie uznane przez polską uczelnię przyjmującą kandydata na studia. Uczelnia może wymagać przetłumaczenia świadectwa na język polski przez tłumacza przysięgłego. Kandydat musi dodatkowo sprostać tym wymogom rekrutacyjnym, jakie są stawiane obywatelom polskim. Jeżeli zajęcia są prowadzone w języku polskim, to jednym z kryteriów przyjęcia na studia może być jego znajomość.

    Studenta - obywatela kraju członkowskiego UE - będą obowiązywać takie same opłaty za studia jak studentów polskich. To samo dotyczy prawa do stypendiów naukowych, przysługującej przez okres studiów opieki medycznej, czy zniżek na transport. Wyjątkiem są wszelkie świadczenia obciążające polski system socjalny, np. stypendium socjalne.

    PRAWO JAZDY I PROWADZENIE SAMOCHODU

    Prawa jazdy wydane przez państwa członkowskie UE są uznawane w Polsce i zachowują ważność do daty określonej w dokumencie. Obywatel UE, przebywający stale w Polsce, nie będzie zmuszony do wymiany posiadanego prawa jazdy na wzór polski, choć będzie miał do tego prawo. W przypadku wygaśnięcia ważności lub utraty dokumentu w celu wyrobienia nowego prawa jazdy nie trzeba będzie ponownie zdawać egzaminów. Prowadząc samochód na terytorium RP kierowca jest zobowiązany posiadać przy sobie dokument rejestracyjny pojazdu oraz dokument potwierdzający wykupienie polisy OC.

    Istnieje obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa (zarówno na przednim jak i tylnim siedzeniu) oraz usadzanie dziecka do lat 12 i wzroście do 150 cm w atestowanych fotelikach. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione - można natomiast korzystać z tzw. "zestawu głośnomówiącego". Maksymalny poziom alkoholu we krwi wynosi w Polsce 0,2 promila.

    Maksymalne dopuszczalne prędkości na drogach w Polsce wynoszą:

    • w obszarze zabudowanym w godzinach 5.00-23.00 - 50 km/h,
    • w obszarze zabudowanym w godzinach 23.00-5.00 - 60 km/h,
    • poza obszarem zabudowanym - 90 km/h,
    • na drodze ekspresowej jedno-jezdniowej - 110 km/h, dwujezdniowej - 120 km/h,
    • na autostradzie - 130 km/h.
    • z przyczepą - 70 km/h (na autostradach - 80 km/h),

    Od 1 października do końca lutego obowiązuje używanie w dzień świateł mijania lub świateł do jazdy dziennej. W innych miesiącach używanie tych świateł w ciągu dnia nie jest konieczne. Przednie światła przeciwmgielne mogą być używane wyłącznie podczas mgły lub ulewnego deszczu. Tylnie światła przeciwmgielne wolno włączyć tylko wówczas, gdy widoczność spadnie do 50 metrów.

    Pojazd musi być obowiązkowo wyposażony w trójkąt odblaskowy.

    Samochód musi być oznaczony znakiem określającym państwo, w którym jest zarejestrowany. Zabronione jest wyposażanie pojazdu w urządzenia typu antyradar, informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego lub zakłócające jego pracę.

    Od 1 maja 2004 roku "zielona karta" nie będzie dokumentem obowiązkowym przy wjeździe samochodem do Polski. Nadal może ona służyć za międzynarodowy dowód ubezpieczenia i ułatwia, w razie wypadku, uzyskanie odszkodowania.

    OGRANICZENIA WE WWOZIE TOWRÓW DO POLSKI (DLA OSÓB INDYWIDUALNYCH).

    Osoby wjeżdżające do Polski z innego kraju Unii Europejskiej mają prawo do przywiezienia każdorazowo bez opłacania cła towarów zakupionych podczas podróży pod warunkiem, że są one przeznaczone do użytku osobistego i nie są przeznaczone na sprzedaż. Pojęcie ""do użytku osobistego" zawiera w sobie przeznaczenie przewożonych towarów na prezenty, jednakże ich sprzedaż jest naruszeniem prawa i grozi ich konfiskatą oraz dodatkową karą. Jeżeli podróżny nie jest w stanie uwiarygodnić posiadania przewożonych dóbr na własny użytek i oficer jest przekonany o ich przeznaczeniu na sprzedaż może podjąć decyzję o zarekwirowaniu towarów wraz z pojazdem, którym są przewożone.

    Przykładowo, przewożone towary uznaje się za do użytku osobistego jeżeli nie przekraczają ilości:

    • 800 papierosów,
    • 200 cygar,
    • 1 kg tytoniu,
    • 10 litrów spirytusu,
    • 20 litrów wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (np. sherry, porto),
    • 90 litrów wina (w tym maksymalnie 60 litrów wina musującego),
    • 110 litrów piwa.

    Osoby poniżej 17 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych lub tytoniowych.

    Po przystąpieniu Polski do UE zniknie możliwość ubiegania się przez turystów wracających do kraju o zwrot podatku VAT od towarów zakupionych w Polsce.

    NA WSZELKI WYPADEK

    Telefony alarmowe:

    997 - policja
    998 - straż pożarna
    999- pogotowie
    112 - z telefonów komórkowych
    981 - pomoc drogowa
    9287 - Wojewódzkie Centra Zarządzania Kryzysowego

     


     

     

     

     

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: